Veneto - region winiarski we Włoszech - charakterystyka

     Veneto to region o bardzo dużym znaczeniu dla włoskiego winiarstwa. Zlokalizowany jest w północno-wschodniej części kraju ze stolicą administracyjną w Wenecji. Winogrona uprawia się tu prawdopodobnie od czasów rzymskich. Przez długi czas Veneto znane było z produkcji ogromnych ilości wina o przeciętnej jakości, ale od pewnego czasu jakość produkowanych tu win stale rośnie.

     Veneto to ósmy największy włoski region winiarski. Leży na północnym wschodzie kraju i od zachodu graniczy z Lombardią, a od południa z regionem Emilia-Romagna. Razem z sąsiednimi regionami, Alto-Adige i Friuli Venezia Giulia tworzy dużą strefę winiarską Trivento. W samym Veneto znajdziemy 28 apelacji klasy DOC i 14 DOCG.

     Veneto można podzielić na trzy strefy klimatyczne. Położoną najbardziej na północny-zachód alpejską część, chłodzoną przez zimne powietrze spływające z gór, ciepłe i żyzne równiny wzdłuż rzeki Piave i nadbrzeżne regiony, które korzystają z chłodzących wpływów znad morza. W tych zróżnicowanych miejscach powstają różne style win.

     Najważniejsze czerwone wina powstają w regionie Valpolicella, położonym zaraz na północ od słynnego miasta Werona. Główne czerwone winogrona, na których opierają się wina z regionu to corvina, corvinone, rondinella i molinara. Z tych czterech to corvina odznacza się najwyższą jakością. Codzienna Valpolicella oparta na tym szczepie pachnie i smakuje świeżymi czereśniami, jest lekka, wytrawna i owocowa. Najlepsze z win powstają w strefie Valpolicella Classico na ciepłych, dobrze drenujących zboczach uformowanych ze skał wulkanicznych, wapieni i gliny.

      Wyróżniamy kilka stylów Valpolicelli. Choć wszystkie powstają z tych samych winogron, różnią je techniki winiarskie, jakich użyto do ich stworzenia. Valpolicella DOC to wino lekkie i owocowe, świetne do łączenia z włoską kuchnią. Powstaje w sposób konwencjonalny (w przeciwieństwie do następnych stylów), zazwyczaj nie dojrzewa w beczkowych dębach.

     Valpolicella Ripasso DOC to znacznie bardziej intensywna wersja Valpolicelli. Powstaje poprzez wykorzystanie części owoców pozostałych po fermentacji Amarone. Dodaje się je do kadzi z Valpolicellą, przez co wino zyskuje znacznie więcej ciała, miękkości i charakterystycznych aromatów suszonych owoców.

     Amarone della Valpolicella DOCG. Nazwa znaczy dokładnie tyle co “duży i gorzki”, ale nie przeszkodziło to winu w odniesieniu międzynarodowego sukcesu. Amarone wymienia się dziś w jednym szeregu z Barolo i Brunello jako topowe wina z Włoch. Najlepsze Amarone są niezwykle skoncentrowane i złożone, mocne i wyraziste, ale zachowujące na tyle kwasowości, aby nie stać się przesadzonymi. Charakterystyczne aromaty to suszone wiśnie i czereśnie, rodzynki, kawa, kakao, tytoń. Amarone powstaje w procesie zwanym appassimento, który polega na suszeniu owoców na specjalnych matach zanim podda się je procesowi fermentacji. Suszenie koncentruje w winogronach aromaty, cukier i kwasowość. Z tego powodu Amarone jest zawsze winem o wysokiej zawartości alkoholu (nawet 17%).

     Recioto della Valpolicella DOCG to słodkie, deserowe wino. Powstaje w procesie bardzo podobnym do Amarone. Winogrona suszy się na matach nawet przez 200 dni. Fermentację przerywa się jednak przed jej końcem, co zachowuje w winie wyraźną słodycz.

     Bardolino to kolejne czerwone wino produkowane w regionie Veneto. Winogrona uprawia się na południowy-wschód od Jeziora Garda, które zapewnia dobre warunki dla ich dojrzewania. Do Bardolino wykorzystuje się te same winogrona, jak przy produkcji Valpolicelli, ale wina z Bardolino są odrobinę świeższe i bardziej aromatyczne. Najlepsze Bardolino pochodzą ze strefy Bardolino Classico.

     Białe wina Veneto to przede wszystkim Soave i Bianco di Custoza. Powstają po obu stronach Valpolicelli; Soave na wschód od niej, Bianco di Custoza na zachód. Soave w przynajmniej 70% musi opierać się na lokalnym szczepie garganega, ktory mogą uzupełniać trebbiano i pinot bianco. Custoza to z kolei cortese, friulano, garganega i trebbiano, ale w blendzie pojawić się mogą też welschriesling lub chardonnay. Oba wina są świeże i chrupkie, pełne aromatów cytrusów, zielonych jabłek i kwiatów.

     Reprezentację białych winogron uzupełnia pinot grigio, jeden ze szczepów o największym areale upraw. Powstaje tutaj bardzo dużo wina o zróżnicowanej jakości. Zazwyczaj są to trunki delikatne, kwiatowe o niskiej kwasowości. W kontekście Veneto nie można nie wspomnieć o słynnym włoskim winie musującym - Prosecco. To właśnie w Veneto znajduje się najsłynniejsza apelacja dla prosecco, czyli Conegliano Valdobbiadene DOCG. Prosecco powstaje w Veneto (w Treviso) i w Friuli. Najczęściej oparte na szczepie glera, bąbelki otrzymuje się dzięki zastosowaniu metody Charmata, która polega na przeprowadzeniu drugiej fermentacji w kadzi. Prosecco może być winem białym i różowym (od 2020 roku), musującym, frizzante i spokojnym.